عدالت یا مشابهت چالش برابری حقوق زن و مرد
شاید گاهی این مطلب به ذهن من و شما خطور کند که مردان از حقوق فردی و اجتماعی بیشتری نسبت به زنان برخوردار هستند، اما اینکه این تصور و برداشت تا چه حد منطبق بر حقیقت است جای تأمل دارد.
کد خبر: ۶۷۴۵
تاریخ انتشار: ۰۵ تير ۱۳۹۸ - ۱۲:۲۷ - 26 June 2019

تابناک جوان : شاید گاهی این مطلب به ذهن من و شما خطور کند که مردان از حقوق فردی و اجتماعی بیشتری نسبت به زنان برخوردار هستند، اما اینکه این تصور و برداشت تا چه حد منطبق بر حقیقت است جای تأمل دارد.
نکته جالب اینجاست که در دین اسلام و قوانین شارع مقدس، زنان از حقوقی برخوردارند که مردان از آن حقوق محرومند، حق نفقه، حق اجرت‌المثل، حق مهریه و ...


قبل از ظهور اسلام مقرر بود که پدر دختر به پسر (داماد) در زمان ازدواج دخترش کابین می‌داد، اما با ظهور اسلام و بر مبنای احترام بیشتر به زنان این قاعده برعکس و مقرر شد تا پسر به دختر مهریه پرداخت نماید. قرآن کریم مردان را سرپرست زنان و مسئول حفاظت از آن‌ها می‌داند، اما با اینکه مردان سرپرست زنان می‌باشند این سرپرستی به معنای توجه بیشتر به زنان است و در قرآن کریم بسیار توصیه شده که مردان با زنان مهربان بوده و به نیکویی با آنان رفتار کنند.

تنها برتری مردان نسبت به زنان برتری تکلیف است، آن هم به جهت مسئولیت کسب درآمد و رسیدگی به امور خانواده که می‌توان یکی از دلایل دو برابر بودن دیه مردان نسبت به زنان را همین موضوع عنوان کرد. مردان با توجه به اینکه نان‌آور خانه بوده و امرار معاش خانواده و تأمین احتیاجات بر عهده آن‌ها می‌باشد، چنانچه فوت کنند ضرر و زیان جبران‌ناپذیری متوجه خانواده می‌شود و می‌توان گفت: خانواده حامی، سرپرست و تکیه‌گاه خود را از دست می‌دهد. همچنین مردان مسئولیت نفقه چهار نفر را بر عهده دارند: مادر، خواهر (در صورت فقدان سرپرست) همسر و دخترشان، به همین جهت باید به نوعی خلأ ناشی از عدم حضور مرد به‌عنوان مسئول خانواده جبران شود.

اسلام به نحوی ایده‌آل مقام زن را گرامی داشته و در بیشتر احکام او را با مردان برابر دانسته است و در پاداش آخرت نیز با هم برابرند. زن حق تملک، خرید و فروش، ارث و صدقه و هبه را دارد و کسی اجازه ندارد بدون رضایت او مالش را بردارد، حتی به جرئت می‌توان گفت: زنان در هیچ مکتب دیگری از احترامی که اسلام برای آنان قائل شده است برخوردار نبوده و نیستند.

اسلام دستور به نیکی و گرامیداشت زن داده و پرداخت هزینه‌های او را وظیفه مردان می‌داند. حال اگر بعضی مواقع زنان دچار بی‌عدالتی شده و احساس تبعیض در حقوق خود می‌نمایند به دلیل ضعف دینداری بسیاری از مسلمانان امروز است و نباید کوتاهی و ظلم و سهل‌انگاری نسبت به حقوق زنان نزد برخی از مردم را به پای اسلام گذاشته و دین اسلام را که بر پایه عدالت و درستی است مسئول این تبعیض‌ها دانست. در اسلام تساوی ارزشی بین مرد و زن و یکسان بودن راه ترقی برای هردو اصل اساسی و انکارناپذیر است و از اصول مسلم دین مبین اسلام محسوب می‌شود و می‌توان به آیه «ان اکرمکم عندالله اتقیکم» یا به آیات دیگری نظیر «انی لا اضیع عمل عامل منکم من ذکر و انثی» استناد نمود که مبنا را تقوا و پرهیزگاری برمی‌شمرد و اینکه زن و مرد مکمل یکدیگر و مایه آرامش هم می‌باشند و یکی از ستم‌هایی که بر زنان می‌شود این است که از آن‌ها بخواهیم مسئولیتی را بپذیرند که با طبیعت و خلقت آن‌ها ناسازگار است.

شهید‌مطهری مطرح کرده که جوامع غربی تساوی حقوق را مد‌نظر ندارند، بلکه تشابه حقوقی را مد‌نظر گرفته و تفاوت‌های طبیعی بین زن و مرد را انکار کرده و نادیده می‌گیرند. سرشت‌های شخصیتی در بین زنان و مردان متفاوت است و این دو شخصیت یکسانی ندارند. به‌طور مثال زنان از مردان حسودتر و کنجکاوترند، اعتماد به نفس کمتری دارند و تخیلات بین این دو جنس متفاوت است. زنان از مردان عاطفی‌ترند و با این سرشت به دنیا آمده و با آن زندگی می‌کنند، یا در حالت پرخاشگری که می‌توان گفت: مردان پرخاشجوتر بوده و روحیه‌ای خشن و ستیزه‌جو دارند.

به باور استاد شهید‌مطهری تفاوت‌های موجود در آفرینش و طبیعت زن و مرد طبعیتاً باعث می‌شود که زن و مرد از جهت حقوق طبیعی و فطری وضع ناهمگونی داشته باشند. به نظر استاد شهید، روابط حقوقی خانوادگی زن و مرد در دیدگاه قرآن ویژگی‌هایی دارد که با فرهنگ جاهلی پیش از اسلام و فرهنگ امروزی نیز متفاوت است. یعنی زن از آن جهت که زن است و مرد نیز از آن جهت که مرد است در جهاتی همانند نیستند، زیرا در آفرینش و طبیعت، یکنواخت نیستند. از این رو با تساوی کاملی که در انسانیت دارند و از ارزش یکسانی برخوردارند، از جهت مسائل حقوقی، وظایف، تکالیف، مجازات‌ها و... وضع مشابهی ندارند.

از جمله دیدگاه‌های منفی که در جوامع بشری نسبت به زن مطرح بوده، این است که اساساً آفرینش زن طفیل وجود مرد است، زن آفریده شده است تا نیاز‌های مرد را برآورده سازد و به همین نسبت ارزش‌گذاری و منزلت اجتماعی زن در مقایسه مرد، فرعی و حاشیه‌ای به حساب می‌آید! اما قرآن، هیچ یک از زن و مرد را فرع وجود دیگری ندانسته است، بلکه هر دو را در عرض هم و تکمیل‌کننده یکدیگر به شمار آورده است. اسلام هرگز نمی‌گوید زن برای مرد آفریده شده است، اسلام می‌گوید هر یک از زن و مرد برای یکدیگر آفریده شده‌اند. (هنّ لباس لکم وأنتم لباس لهنّ زنان زینت و پوشش مردان، و مردان نیز زینت و پوشش زنان هستند... بقره / ۱۸۷). یعنی زن و مرد یکدیگر را از انحراف‌ها نگاه می‌دارند، نارسایی‌های یکدیگر را می‌پوشانند و وسیله آسایش یکدیگرند. از این رو هر یک زینت دیگری به شمار می‌آیند. این تعبیر آیه نهایت ارتباط معنوی زن و مرد و نزدیکی و مساوات آن‌ها را روشن می‌سازد. همان تعبیر که درباره مردان آمده درباره زنان نیز بدون کم و کاست آمده است.
زنان به‌عنوان نیمی از پیکر اجتماع انسانی، سهم بسزایی در تاریخ جوامع و ملت‌ها داشته و دارند و اسلام هم به حضور زنان در این عرصه ارج نهاده و به ارتقای چنین حضوری اندیشیده است، همانطور که در تاریخ اسلام بسیار شاهد صحنه‌هایی هستیم که زنان آفریدگار آن هستند.

ادله و احکام شرعی و خطابات قرآنی و روایت‌ها صرفاً در خصوص مردان نبوده، بلکه مخاطب آن‌ها همه انسان‌هاست، بنابراین اگر در اسلام احکامی ظاهراً محدود‌کننده درباره زنان وجود دارد به معنای نادیده گرفتن توانایی‌های آنان در نقش‌آفرینی اجتماعی نیست و به این دلیل است که زنان از انجام امور سخت و زیان‌ور و خطرناک مصون باشند و در اقع آن هم در جهت حمایت از منافع و آسایش زنان می‌باشد.
انسان‌ها چه مرد و چه زن همه با هم برابر بوده و هیچ کس را بر دیگری برتری نیست و همگی به‌عنوان فرزندان آدم گرامی داشته شده و نسبت به سایر موجودات از مزیت برخوردارند، همانطور که خداوند در آیه ۷۰ سوره اسراء می‌فرماید وَلَقَدْ کَرَّمْنَا بَنِی آدَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ فِی الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَ رَزَقْنَاهُمْ مِنَ الطَّیِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَى کَثِیرٍ مِمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِیلًا، و به راستى ما فرزندان آدم را گرامى داشتیم و آنان را در خشکى و دریا بر مرکب‌ها برنشاندیم و از چیزهاى پاکیزه به ایشان روزى دادیم و آن‌ها را بر بسیارى از آفریده‌هاى خود برترى آشکار دادیم.
 
زهرا هنربخش
نظرات بینندگان
غیر قابل انتشار: ۴
در انتظار بررسی: ۰
انتشار یافته: ۱۱
مهرناز
|
Japan
|
۲۲:۵۱ - ۱۳۹۸/۰۴/۰۵
از نظر اسلام شاید حقوق زن و مرد برابر باشه ولی از نظر قانون کشورمون اصلا اینطور نیست
شادی
|
Iran, Islamic Republic of
|
۲۳:۵۱ - ۱۳۹۸/۰۴/۰۵
مطلب خوب واموزنده ای بود
نوید
|
Japan
|
۲۳:۵۴ - ۱۳۹۸/۰۴/۰۵
دمتون گرم حرف حق رو زدید
سجاد
|
Iran, Islamic Republic of
|
۲۳:۵۶ - ۱۳۹۸/۰۴/۰۵
خانوما هیچوقت از هیچی راضی نیستن
پاسخ ها
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۱۰:۵۰ - ۱۳۹۸/۰۵/۲۰
اتفاقا اگر مساوات رعایت بشه خیلی هم راضی هستند
وحید
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۰:۳۶ - ۱۳۹۸/۰۴/۰۶
بسیار پر محتوا و نیاز جامعه بود
زیبا
|
Japan
|
۱۸:۰۴ - ۱۳۹۸/۰۴/۰۶
اصلا هم اینطور نیست مردها بیشترین حق و منزلت رو دارن متاسفانع در تمام دوران ها
رضا تبریز
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۲:۳۱ - ۱۳۹۸/۰۴/۰۷
اینا همه سفسطه است ...
در دیدگاه اسلام زن و مرد مساوی نیستند...
حالا هی اسمشو بگو تشابه، تفاوت و ... یا هر کلمه ای .. واقعیت که عوض نمیشه!
چاپم که نمی کنی می دونم
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۵:۵۶ - ۱۳۹۸/۰۴/۲۵
مرسی خانم هنر بخش .خوب بود
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۲۲:۵۳ - ۱۳۹۸/۰۵/۰۱
متاسفانه نفس مطرح کردن این موضوعات بعد از چهل سال خود نشانی از غفلت چهل ساله و عمیق حاکمیت از مبانی قرآنی عزت زنان است و تبعیض بین زن و مرد تمام قد در امورات جامعه مشهود است
حسن پور
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۸:۳۱ - ۱۳۹۸/۰۵/۰۲
مطلب جالبی بود
نظر شما...

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگلیش) معذور است.

نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار
آرشیو...
‫‪
پرطرفدارترین عناوین
آرشیو...