غذاهای تابستانی طهرونی‌ها
قدیم‌ها زندگی ساده بود و مردم امور روزانه از خورد و خوراک تا پوشاک را زیاد سخت نمی‌گرفتند و سعی می‌کردند از همان ابزار ساده و امکانات محدود بهترین استفاده و لذت را ببرند. برای مثال مطبخ‌خانه‌های تهران قدیم زیاد شلوغ و پروسیله نبود و یخچال و اجاق گازهای آنچنانی نبود، اما غذاهای لذیذی از آن بیرون می‌آمد.
کد خبر: ۵۶۳۶۹
تاریخ انتشار: ۰۶ تير ۱۴۰۱ - ۱۷:۰۰ - 27 June 2022

آب دوغ

قدیم‌ها زندگی ساده بود و مردم امور روزانه از خورد و خوراک تا پوشاک را زیاد سخت نمی‌گرفتند و سعی می‌کردند از همان ابزار ساده و امکانات محدود بهترین استفاده و لذت را ببرند. برای مثال مطبخ‌خانه‌های تهران قدیم زیاد شلوغ و پروسیله نبود و یخچال و اجاق گاز‌های آنچنانی نبود، اما غذا‌های لذیذی از آن بیرون می‌آمد.
معمولاً آشپزخانه‌ها را در گوشه زیرزمین یا حیاط جاداشتند با چند تکه ظرف. گاهی اوقات حتی تعداد این ظروف از تعداد اعضای خانواده هم کمتر بود. بعضی‌ها که فقط یک قابله کوچک داشتند که با همین قابلمه باید برای همه اهل خانه یک غذای خوشمزه را طبخ می‌کردند. بساط اجاق گاز هم در گوشه حیاط با آجر و سیمان علم می‌شد. کار خانم خانه با خیس کردن نخود و چیدن گوشت و گوجه در کنار هم شروع می‌شد. به همین بهانه با فاطمه «ربیعی» از اهالی قدیم تهران و محله سلیمانی در باره غذا‌های تهران قدیم در روزگاری خبری از فست فود‌ها افزودنی رنگارنگ غذایی نبودگفت‌وگو کردیم.

آبدوغ خیار

نام آبدوغ خیار با گردو، کشمش، سیب خشک شده و سبزی و... به‌عنوان غذای ویژه فصل تابستان سند خورده است؛ خوراکی خنکی که معمولاً از نیمه اردیبهشت ماه مهمان بیشتر خانه‌ها می‌شد و در فصل گرم حسابی می‌چسبید.

آش‌ها

براساس اسناد موجود، آش یکی از غذا‌های قدیمی و ویژه شهر تهران است. آش بلغور و اسفناج شامل نخود و لوبیا سفید، بلغور و اسفناج مورد علاقه مردم تهران قدیم بود. آش‌های رشته، برنج و عدس و شله قلمکار هم از دیگر آش‌های پرطرفدار تهرانی‌ها بود.

آبگوشت

در گذشته نه چندان دور خانه‌ها یک آشپزخانه کوچک آبگوشت از جمله غذا‌های پرطرفدار بیشتر خانه‌ها بود. آن زمان قیمت گوشت را سیری حساب می‌کردند و با توجه به کمبود لوازم و نبود تنوع، شام و ناهار بیشتر خانه‌ها آبگوشت بود. نکته جالب اینجاست که استفاده از رب برای طعم و رنگ دادن به غذا مثل امروز چندان رایج نبود و اغلب از گوجه رنده شده به جای رب برای طعم دادن به آبگوشت و بقیه غذا‌ها استفاده می‌شد. آبگوشت اشکنه و لپه از دیگر آبگوشت‌هایی بود که در برنامه غذایی مردم تهران قدیم مورد استفاده قرار می‌گرفت.

پلو و خورشت

مصرف برنج در میان مردم تهران قدیم به‌عنوان وعده اصلی غذایی مثل امروز زیاد مرسوم نبود. شب‌عید، مهمانی‌ها و مراسم ویژه مثل عروسی و عزاداری وقت طبخ برنج به‌ویژه از نوع زعفرانی‌اش بود. خورشت قیمه از غذا‌های پرمشتری خانواده خورشت‌ها بود. طبخ آن هم به این شکل بود که بعد از آماده کردن خورشت در پایان، برنج را با خورشت مخلوط می‌کردند. خورشت قورمه سبزی، فسنجان و باقالی پلو، خورشت گوجه و بادمجان و کباب کوبیده از دیگر غذا‌های خوشمزه تهرانی‌ها بود که بسته به وسع مالی صاحبخانه برای مهمان ویژه خانه تهیه می‌شد.

اشکنه و رشته

از ترکیب پیاز داغ، شنبلیله و تخم‌مرغ یک اشکنه خوشمزه آماده می‌شود. اشکنه یکی از خوراکی‌های مردم تهران قدیم بود که در سبد غذایی روزانه خانواده‌ها جایگاه ویژه‌ای داشت. یکی دیگر از غذا‌های پرطرفدار غذا‌هایی بود که با رشته پخته می‌شد. در روزگاری که هنوز پای ماکارونی، این غذای خوشمزه و خوش رنگ و لعاب فرنگی در وعده‌های غذایی جایی باز نکرده بود عدس و رشته از غذا‌های محبوب آشپزخانه مادر بود. نحوه پخت این غذا هم به این شکل بود که خانم‌ها از چند روز قبل با آرد، رشته‌هایی را آماده و در سوپ و رشته پلو از آن استفاده می‌کردند. غالباً این رشته را با عدس، مخلوط و آن را دم می‌کردند.

دلمه

تهران در دوران قدیم علاوه بر انار به درختان انگور و تاکستان‌هایش مشهور بود. اگر به عکس‌های قدیمی و خانه‌های حیاط‌دار حتی یکی، ۲ دهه پیش تهران نگاهی گذرا بیندازیم در گوشه و کنار بیشتر حیاط‌ها حتماً رد پایی از درخت مو با برگ‌های پنجه‌ای پیدا می‌شد. سبز شدن نخستین جوانه برگ درخت مو در فصل بهار نوید یک غذای نوبرانه برای خانم خانه داشت. دلمه برگ مو با چاشنی آبغوره یا ماست و سیر از خوراکی‌های ویژه فصل بهار در بیشتر خانه‌ها بود.

خوراکی‌های عصرانه

عصرانه‌خوری یکی از وعده‌های ثابت غذایی میان مردم تهران قدیم بود. مردم عصر‌ها با خوردن یکسری خوراکی خوشمزه تا موعد شام سر می‌کردند. کاهو سکنجبین، نان و پنیر و سبزی، لبو، شلغم، نان و هندوانه و سیب‌زمینی پخته و... از خوردنی‌های محبوب وعده عصرانه بود.

جغور بغور

شهر تهران کشتارگاه‌های زیادی داشت. بعد از کشتن حیوانات به‌ویژه گاو و گوسفند در تعداد زیاد، دل و جگر گوسفند روی دست کشتارگاه‌ها باقی می‌ماند. این‌طوری بود که خانم‌ها غذایی به نام جغور بغور را ابداع کردند. این غذای تهرانی خوشمزه با دل و جگر گوسفند، پیاز داغ، رب و سیب‌زمینی تهیه می‌شد.
حلیم، فرنی و کوفته‌های سرگنجشکی و قلقلی هم از دیگر خوراکی خوشمزه تهران قدیم بود.
 
منبع: همشهری آنلاین
نظرات بینندگان
غیر قابل انتشار: ۰
در انتظار بررسی: ۰
انتشار یافته: ۸
ناشناس
|
Iran (Islamic Republic of)
|
۲۲:۱۶ - ۱۴۰۱/۰۴/۰۶
خدا رحمت کنه مادر بزرگم از این غذا ها درست میکرد یادش بخیر همیشه با سبزی خوردن غذامونو میخوردیم و تابستون تو حوض خونه که خیلی خنک بود میخوابیدیم
ناشناس
|
United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland
|
۰۷:۴۷ - ۱۴۰۱/۰۴/۰۷
یادش بخیر چقدر خوب بود و چقدر خلوت و دل انگیز بود شهر من
زهرا
|
Iran (Islamic Republic of)
|
۰۳:۰۸ - ۱۴۰۱/۰۴/۰۸
نان موجود در تصویر نان محلی خطه جنوب کشور هست استان خوزستان و کهگیلویه و بویر احمد. و بسیار نان دلچسبی است
ناشناس
|
Iran (Islamic Republic of)
|
۰۷:۵۵ - ۱۴۰۱/۰۴/۰۸
باید به همان سبک زندگی برگردیم اگر ارامش میخواهیم
امیر
|
Iran (Islamic Republic of)
|
۰۸:۳۴ - ۱۴۰۱/۰۴/۰۸
برای سرو این غذا های لاچری باید تو این زمانه فقط تو دنیای مجازی شرکت داشت و مجازی تهیه نمود برآورد قیمت کنید تا متوجه منظورم بشید
شوکا
|
Iran (Islamic Republic of)
|
۲۳:۳۳ - ۱۴۰۱/۰۴/۰۸
عالی بود..وای چقدر خوشمزه..من هم بعضی از این غذاها رو درست میکنم فوق العاده سالمه...اون زمان همه سالم بودن...این همه بیماری نبود....ایکاش بجای پیتزا ..ابدوغ خیار بخوریم..بجای سوسیس...نان و سبزی بخوریم..ممنونم از این مطلب مفیدتون...
ناشناس
|
Iran (Islamic Republic of)
|
۲۰:۲۰ - ۱۴۰۱/۰۴/۰۹
همه این غذاها رو ماهم که قم هستیم استفاده میکردیم وکلا ایران قدیم همین بود وهر خطه خوراکهای مخصوص به اقلیم خودشون رو هم داشتن
مهم نیست چی میخوردیم وچی میخوریم کاش هرچی که هست با عشق اماده کنیم ومصرف کنیم
ناشناس
|
Iran (Islamic Republic of)
|
۰۹:۳۹ - ۱۴۰۱/۰۴/۲۴
البته زندگی در گذشته آرامش خودش رو مدیون نبود امکانات رفاهی و تکنولوژی بود و نبود امکانات رفاهی هزینه رو پایین میاره و کاهش هزینه آرامش فکری رو همراه داره ولی علی رغم اینکه فکر میکنیم گذشته خیلی شیرین بوده اگر برگردیم به گذشته بیشتر از یکی دو روز حاضر نیستیم در اون دوران بمانیم
نظر شما...

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگلیش) معذور است.

نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار
آرشیو...
‫‪
پرطرفدارترین عناوین
آرشیو...