اولین ایرانی که پنکه دید!
نخستین ایرانی که «پنکه» دید که بود؟ چقدر تعجب کرد؟ ناصرالدین شاه قاجار بود و خیلی حیرت کرد و در سفرنامه‌اش هم توصیفی جالب درباره این وسیله خنک‌کننده جدید نوشت و به یادگار گذاشت.
کد خبر: ۵۴۴۹۴
تاریخ انتشار: ۰۵ خرداد ۱۴۰۱ - ۰۸:۱۵ - 26 May 2022

پنکه

ناصرالدین شاه قاجار در سومین سفرش به فرنگ از کارخانه‌ها و مراکز صنعتی اروپا دیدار کرد و در آلمان برای نخستین‌بار در یک کارخانه تولید وسایل برقی، پنکه دید که البته تازه چند سال بود در اروپا اختراع شده بود. ناصرالدین درباره مواجهه با این وسیله جدید در سفرنامه‌اش نوشته است: «کارخانه خیلی گرم بود و بوی قیر و بو‌های دیگر و ما حرکت می‌کردیم همه را می‌دیدیم، در بین گردش نسیم خنکی احساس کردیم، باد می‌وزید، مثل باد بهشت که در آن گرما و تعفن، آدم را زنده می‌کرد.
ما تعجب کردیم از کجا باد می‌آید، بعد ملتفت شدیم از یک چرخی است، پرّه پرّه ساخته‌اند، با الکطریسیطه [الکتریسیته: نیروی برق]حرکت می‌کند با سرعت زیاد و احداث باد می‌کند، اسبابی دارد که به حرکت انگشت چرخ می‌ایستد، یک مرتبه تعفن و گرما جهنم می‌شود، باز انگشت می‌گذارند به حرکت می‌آید، بهشت می‌شود.
خیلی مغتنم دانستم و آنجا ایستادم، خنک شدم. باد طوری بود که دامن سرداری و کلیچه [جامه نیم‌تنه]را خوب حرکت می‌داد. گفتیم اگر ممکن است یکی از این چرخ‌ها بسازند برای ما به طهران بفرستند، سیمن [سیمون: صاحب کارخانه]گفت می‌سازم و می‌فرستم».
پنکه سفارشی ناصرالدین شاه مدتی پس از بازگشت وی از سفر فرنگ بالاخره به ایران رسید و در کاخ گلستان که سیم‌کشی برق داشت، نصب شد. بعد‌ها چهار پنکه دیگر هم برای استفاده در اندرونی و حرمسرای کاخ سفارش داده شد. بعد از آن حدود ۵۰ سال طول کشید تا مردم عادی هم بتوانند از پنکه استفاده کنند؛ از سال ۱۳۲۰ شمسی به‌تدریج شبکه برق در شهر‌های بزرگ ایران توسعه یافت و مردم عادی هم در خانه پنکه گذاشتند. از دهه ۴۰ شمسی هم که دیگر پنکه در ایران تولید شد و جنس وطنی شد و برای سال‌های طولانی تنها وسیله سرمایشی خانه‌ها بود.
نظر شما...

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگلیش) معذور است.

نام:
ایمیل:
* نظر:
برچسب ها
آخرین اخبار
آرشیو...
‫‪
پرطرفدارترین عناوین
آرشیو...