صفحه نخست

دیگه چه خبر

فرهنگ و هنر

خانواده و جامعه

چند رسانه ای

صفحات داخلی

۰۴ خرداد ۱۴۰۰ - ۱۴:۰۳

هر آن چیزی که باید درباره واکسن آسترازنکا بدانید!

واکسن‌های آسترازنکا، اسپوتنیک‌وی، بهارات و واکسن چینی؛ چهار واکسنی هستند که اکنون به ایرانیان دارای اولویت تزریق واکسن کرونا، تزریق می‌شوند. در ادامه به معرفی واکسن آسترازنکا خواهیم پرداخت
کد خبر: ۳۹۵۰۰
تعداد نظرات: ۱ نظر

واکسن استرازنکا-آکسفورد(دو سایت کره‌جنوبی SKBio و روسیه R-pharm)

این دو واکسن از دانشگاه انگلستانی آکسفورد و شرکت انگلستانی-سوئدی استرازنکا هستند و طبق قرارداد استرازنکا با شرکت‌های کره‌ای و روسی تولید می‌شوند.

واکسن استرازنکا- آکسفوردِ روسیه با همکاری مؤسسه R-pharm روسیه تولید می‌شود که هنوز اطلاعاتی در خصوص کارایی این واکسن منتشر نشده است.

واکسن آسترازنکا-آکسفورد کره جنوبی، اما توسط سازمان جهانی بهداشت برای تجویز اضطراری مجوز گرفته است و در کره جنوبی حدود ۴۰ میلیون دوز برای مصرف داخلی تولید شده است. این واکسن در تاریخ ۱۵ فوریه ۲۰۲۱ توسط سازمان جهانی بهداشت برای مصرف اضطراری تأیید شد.

مشخصات کلی واکسن استرازنکا-آکسفورد کره جنوبی

تکنولوژی این واکسن مشابه ساخت واکسن آنفلوآنزا بوده و از ویروس غیرفعال است که باید در دو دوز تزریق شود. فاصله زمانی بین دو تزریق بین چهار تا ۱۲ هفته بعد از نوبت اول بوده و نوع تزریق این واکسن به صورت عضلانی است.

این واکسن باید در دمای دو تا هشت درجه سانتیگراد نگهداری شود. باید توجه کرد که فاز ۲ و ۳ کارآزمایی های بالینی این واکسن در کشورهای انگلیس و برزیل انجام شده است و ۷۰.۴۲ درصد اثربخشی داشته است.

ملاحظات واکسن آسترازنکا کره جنوبی

واکسن آسترازنکا ساخت کشور کره جنوبی از سبد کوواکس وارد کشور شده است. فاصله بین دو نوبت تزریق واکسن آسترازنکا، ۴ تا ۱۲ هفته است. این واکسن به افراد بالای ۱۸ سال تزریق می‌شود و تزریق آن برای افراد کمتر از ۱۸ سال و افراد دارای بیماری حاد با تب یا بدون تب و همچنین افراد با سابقه واکنش‌های حساسیتی شدید ممنوع است.

واکسن آسترازنکا نیز به صورت عضلانی تزریق شده و مقدار دوز واکسن برای هر تزریق، ۰.۵ است. مدت زمان نگهداری این واکسن در دمای اتاق داخل کلد باکس پس از باز شدن ویال، حداکثر ۶ ساعت است.

دو نوبت واکسن آسترازنکا یک شکل بوده و تعداد دوز واکسن در هر ویال، ۱۰ دوز است. ویال این واکسن قبل از تزریق باید به ملایمت تکان داده شود.

در مورد واکسن آسترازنکا برای خانم‌های باردار اعلام شده که این افراد اگر در ریسک بالای ابتلا به ویروس کرونا هستند، مانند کارکنان بهداشتی و درمانی و همچنین خانم‌های بارداری که عوارض ابتلا به بیماری را دارند، مانند افراد دارای بیماری زمینه‌ای، واکسن دریافت کنند. قبل از واکسیناسیون نیازی به تست بررسی بارداری نیست و همچنین تاخیر در بارداری به دلیل واکسیناسیون با این واکسن توسط سازمان جهانی بهداشت توصیه نشده است.

همچنین در مورد این واکسن و تزریق آن به خانم‌های شیرده توصیه شده که آن دسته از زنانی که به فرزند خود شیر می‌دهند، اگر در ریسک بالای ابتلا به ویروس کرونا هستند، مانند کارکنان بهداشتی و درمانی و خانم‌های شیرده که در معرض ابتلا به بیماری قرار دارند، مانند افراد دارای بیماری زمینه‌ای، واکسینه شده و نیازی به قطع شیردهی پس از واکسیناسیون نیست.

اثربخشی واکسن آسترازنکا

بنابراعلام دانشگاه علوم پزشکی تهران، اثربخشی واکسن آسترازنکا علیه ابتلا به بیماری علامت‌دار کووید-۱۹ در بررسی اولیه سازمان جهانی بهداشت در فوریه ۲۰۲۱، برابر ۶۳ درصد ذکر شده است. هر چند که با افزایش فاصله نوبت اول و دوم از چهار هفته به ۱۲ هفته، اثربخشی بالاتر و تا ۷۹ درصد نیز اعلام شده است.

این واکسن تاییدیه مصرف در برزیل را دارد و در  ۵۳ کشور دیگر از جمله در اتحادیه اروپا و ... و همچنین سازمان جهانی بهداشت مجوز مصرف اضطراری دارد.

باید توجه کرد که مانند هر واکسن دیگری، واکسن ۱۹-COVID  آسترازنکا هم نمی تواند تمام افرادی را که واکسینه شده‌اند، از بیماری ۱۹-COVID  محافظت کند.

 

تولید پادتن با تزریق واکسن آسترازنکا 

واکسن آسترازنکا-آکسفورد به نام «AZD۱۲۲۲» از یک ویروس بی‌ضرر، یک آدنوویروس عامل سرماخوردگی برای انتقال ژن‌های سازنده پروتئین گل‌میخی سطح کروناویروس به درون سلول‌ها استفاده می‌کند و سلول‌ها را وادار به ساختن این پروتئین‌ها می‌کند که سپس باعث تحریک دستگاه ایمنی و تولید آنتی‌بادی ضد کروناویروس می‌شود.
 
در واقع واکسن آسترازنکا «ویروسدار» است؛ یعنی نسخه‌ای از ویروس است که به طور معمول شامپانزه‌ها را آلوده می‌کند و با بخشی از کروناویروس موسوم به «پروتئین سنبله» اصلاح شده است تا محرک سیستم ایمنی بدن باشد.
 
واکسن، هنگامیکه در سلول‌های انسانی قرار گرفت باید به تحریک تولید آنتی بادی هایی که ویروس را تشخیص می‌دهند، کمک کند.
 
نتایج آزمایش‌های انجام شده روی ۱۰۷۷ نفر که به آنها واکسن مشترک شرکت دارویی آسترازنکا با همکاری دانشگاه اکسفورد تزریق شده موفقیت‌آمیز بوده  و بدن آن‌ها پادتن‌هایی تولید کرده است که می‌توانند به جنگ ویروس کرونا برود.

 

ظاهر و محتویات ویال واکسن ۱۹-COVID آسترازنکا

محلول قابل تزریق این واکسن، محلول بی رنگ متمایل به قهوه‌ای کمرنگ، شفاف تا کمی مات و فاقد ذرات معلق است. ویال‌های ۱۰ دز (۵ میلی) این واکسن در بسته‌های ۱۰ تایی (۱۰۰ دوزی) قرار دارند.

 

موارد ممنوعیت استفاده از واکسن آسترازنکا

باید توجه کرد که موارد ممنوعیت مصرف واکسن کرونای آسترازنکا به شرح زیر است:

- وجود سابقه واکنش حساسیتی شدید (آنافیلاکسی) به دوز قبلی یا ترکیبات این واکسن. بهتر است افرادی که سابقه واکنش آنافیلاکسی با سایر فراورده‌های غذایی یا دارویی داشته‌اند نیز از دریافت این واکسن خودداری کنند.

- در عین حال به جهت احتیاط از نظر بروز آنافیلاکسی، توصیه می‌شود همه افراد واکسینه شده حداقل ۱۵ دقیقه در مرکز دریافت واکسن بمانند.

- در صورت وجود تب بالای ۳۸ درجه دریافت واکسن باید به تعویق افتد و فرد از نظر ابتلا به سایر بیماری‌ها از جمله کووید-۱۹ بررسی شود.

- باید توجه کرد که وجود بیماری‌های خفیف منع دریافت واکسن نیست.

 

استفاده در موارد خاص:

 گروه‌های سنی بالای ۱۸ سال: سازمان بهداشت جهانی استفاده از این واکسن را برای همه گروه‌های سنی بالای ۱۸ سال مجوز مصرف اضطراری داده است. البته در ماه‌های اخیر موارد نادری از بروز عارضه ایجاد لخته خون در سیستم وریدی بدن (از جمله عروق مغزی) سبب نگرانی و قطع برنامه واکسیناسیون در معدودی از کشورها شده یا برخی کشورها محدوده سنی برای استفاده واکسن قرار داده‌اند.

گرچه رابطه علیتی عارضه یاد شده با واکسن هنوز اثبات نشده است، اما بروز آن در زنان و در سنین زیر ۶۵ سال بیشتر گزارش شده است.

در عین حال بروز این عارضه نادر، حدود چهار در یک میلیون فرد واکسینه شده براورد شده است. این عارضه عموما چهار تا ۲۸ روز بعد رخ داده است. میزان بروز این عارضه بعد از ابتلا به بیماری کووید-۱۹ بیش از هزار برابر بیشتر از احتمال بروز بعد از واکسن است.

بر این اساس با توجه به فواید بسیار زیاد دریافت واکسن در مقایسه با ریسک این عارضه نادر، استفاده از این واکسن برای همه گروه‌های سنی بالای ۱۸ سال از سوی وزارت بهداشت توصیه شده است.

نکته مورد توجه در واکسن آسترازنکا این است که اگر بیماری خونریزی‌دهنده یا مبتلا به اختلال انعقادی (هموفیلی) دارید یا داروهای رقیق کننده خون (ضدانعقادی) استفاده می‌کنید؛ واکسیناسیون باید در ساعت‌های اول بعد از دریافت فاکتورهای انعقادی انجام شود.

بعد از تزریق واکسن هم محل حدود ۳۰ دقیقه تحت فشار قرار داده شود.

شرایط استفاده از واکسن آسترازنکا در مادران باردار، شیرده و مبتلایان به اچ آی وی

- استفاده از واکسن آسترازنکا در دوران بارداری

زنان باردار در معرض ابتلا به فرم شدیدتر بیماری کووید-۱۹ هستند و میزان زایمان زودرس نیز با بیماری افزایش می‌یابد. هر چند اطلاعات کافی در مورد تجویز این واکسن در دوران بارداری هنوز در دسترس نیست، اما باید توجه داشت که واکسن از نوع غیر تکثیر شونده است. در حال حاضر توصیه می‌شود خانم‌های باردار که در ریسک بالای ابتلا (مانند کارکنان بهداشتی درمانی)  یا عوارض ابتلا به بیماری (دارای بیماری زمینه ای) هستند، واکسن را دریافت کنند.

باید توجه کرد که قبل از واکسیناسیون نیاز به تست بررسی بارداری نیست و همچنین تاخیر در بارداری به دلیل واکسیناسیون با این واکسن توسط سازمان جهانی بهداشت توصیه نمی‌شود.

 

- استفاده از واکسن آسترازنکا در دوران شیردهی

هنوز مشخص نیست که واکسن در شیر ترشح می‌شود یا خیر، اما به دلیل ماهیت غیر تکثیر شونده واکسن توصیه می‌شود آن دسته از زنان که فرزندشان را شیر می‌دهند اگر در ریسک بالای ابتلا (مانند کارکنان بهداشتی درمانی)  یا عوارض ابتلا به بیماری (دارای بیماری زمینه ای) هستند، واکسینه شده و نیازی به قطع شیردهی پس از واکسیناسیون ندارند.

 

- استفاده از واکسن آسترازنکا در موارد ضعف سیستم ایمنی

با توجه به ماهیت واکسن که ویروس غیر تکثیر شونده است، بنابراین چنانچه افراد HIV مثبت، افراد با ضعف سیستم ایمنی و یا افراد دچار بیماری‌های اتوایمیون جزو گروه‌های اولویت‌دار، در ریسک بالای ابتلا(مانند کارکنان بهداشتی درمانی) یا عوارض ابتلا به بیماری (دارای بیماری زمینه ای) هستند، واکسینه شوند.

همچنین توصیه می‌شود افرادیکه ایمونوگلوبولین و یا آنتی بادی منوکلونال دریافت کرده‌اند تا ۹۰ روز بعد از دریافت این فراورده‌ها، واکسن را به تعویق بیندازند تا از تداخل واکنش سیستم ایمنی جلوگیری شود.

 

- اثر واکسن بر رانندگی و کار با ماشین آلات

باید توجه کرد که واکسن ۱۹-COVID  آسترازنکا هیچ اثر شناخته شده‌ای بر توانایی رانندگی و کار با ماشین آلات ندارد، اما عوارض جانبی لیست شده، ممکن است بر توانایی شما در رانندگی و کار با ماشین‌آلات تاثیر گذار باشد. اگر بعد از تزریق این واکسن، احساس ناخوشی می‌کنید از رانندگی و کار با ماشین آلات بپرهیزید.

 

- نحوه دریافت واکسن ۱۹-COVID آسترازنکا:

واکسن ۱۹-COVID  آسترازنکا به صورت تزریق عضلانی معمول در قست فوقانی بازو (عضله دلتویید) تزریق می‌شود. این واکسن در دو نوبت به فاصله ۱۲ هفته توصیه می‌شود. واکسن نوبت اول و دوم دقیقا یکسان هستند و در صورت تاخیر تزریق در اولین فرصت توصیه می‌شود که تزریق شود. مانند سایر واکسن‌ها برای اطمینان از ایجاد حداکثر اثربخشی واکسن دریافت هر دو نوبت طبق جدول زمانی، الزامی است مگر افرادی که منع دریافت نوبت دوم را داشته باشند. مانند افرادی که به دوز اول واکنش آنافیلاکسی می‌دهند. در صورت تزریق واکسن ۱۹-COVID آسترازنکا در نوبت اول، از همان واکسن (و نه هیچ واکسن دیگری) باید برای تکمیل واکسیناسیون در دوز دوم استفاده کرد. البته ممکن است که بتوان از واکسن با برند تجاری کویشیلد که Covishield  واکسن آسترازنکای تولید شده توسط موسسه سرم هند است، برای دوز دوم استفاده کرد.

باید توجه کرد که حداقل فاصله بین دریافت این واکسن و سایر واکسن‌ها ۱۴ روز است.

عوارض جانبی احتمالی آسترازنکا

مانند هر داروی دیگر، این فرآورده نیز عوارض جانبی دارد، که البته همه به آن دچار نمی‌شوند. در مطالعات بالینی انجام شده، تمام عوارض جانبی مشاهده شده خفیف تا متوسط بوده و در عرض چند روز برطرف شدند. در صورت مشاهده هرگونه عوارض جانبی خارج از لیست حتما به پزشک، داروساز یا پرستار خود اطلاع دهید. در صورت نیاز به داروهای مسکن درد یا تب نیز می‌توانید از داروهای حاوی استامینوفن استفاده کنید.

-عوارض بسیار شایع عبارتند از:

- عوارض موضعی مانند درد، گرمی و خارش محل تزریق

- احساس کسالت عمومی، احساس خستگی و سرگیجه

- تب و لرز

- سردرد

- تهوع

- درد مفاصل یا عضلات.

 

نحوه نگهداری واکسن آسترازنکا:

واکسن ۱۹-COVID آسترازنکا که تاریخ انقضا آن گذشته نباید مصرف شود. تاریخ انقضا بر روی کارتن واکسن نوشته می‌شود و منظور آخرین روز ماه ذکر شده است. این واکسن باید در دمای دو تا هشت درجه سانتی‌گراد نگهداری شود و از یخ زدگی محافظت شود. به منظور محافظت از نور، ویال‌ها را داخل بسته‌بندی کارتنی نگه‌داری کنید. واکسن فاقد هرگونه مواد نگهدارنده می باشد.

 پس از باز کردن ویال باید حداکثر در مدت زمان ۶ ساعت مصرف شود و تا آن زمان باید در دمای ۸-۲ درجه نگهداری شود. محتویات باقیمانده پس از این زمان باید دور ریخته شود.

باید واکسن را از نظر ظاهری بررسی کرد و در صورت وجود تغییر رنگ یا وجود هرگونه ذرات معلق از استفاده واکسن خودداری کرده و باید ویال امحا شود. از تکان دادن محکم ویال خودداری شود. هر ۵.۰ ML واکسن باید توسط سرنگ به صورت داخل عضلانی در ناحیه عضله دلتوئید بازوی دست غیر غالب فرد، تزریق شده و برای هر تزریق از سرنگ و سرسوزن استریل و جداگانه برای هر فرد استفاده شود.

مجله اینترنتی تابناک جوان

 

ارسال نظرات
انتشار نظرات حاوی توهین، افترا و نوشته شده با حروف (فینگلیش) ممکن نیست.
نظرات مخاطبان
انتشار یافته: ۱
در انتظار بررسی: ۰
حسین اطمینان
|
|
۲۲:۱۰ - ۱۴۰۰/۰۴/۰۴
آسترازنیکا بیشترین مصرف در جهان را دارد و واکسن بسیار مفیدی است به نظر میرسد کسانی که کووید نوزده گرفته بودند با تزریق یک نوبت از این واکسن مثل کسی که هر دو نوبت را دریافت کرده ایمنی بالایی در حد هشتاد در صد به دست می آورند