از حمام ترکیه تا حمام اصفهان
عکسهای جابجایی حمام «آرتوکلو» در شهرستان جسن‌کیف ترکیه در رسانه‌ها بسیاری را شگفت‌زده کرده است. مقایسه این حمام و حمامی تاریخی در اصفهان شاید نشانه خوبی برای میزان بالای گردشگران ترکیه باشد.
کد خبر: ۱۴۳
تاریخ انتشار: ۲۷ مرداد ۱۳۹۷ - ۱۳:۰۵ - 18 August 2018

به تازگی خبر و عکسهای جابجایی حمام «آرتوکلو» در شهرستان جسن‌کیف استان باتمان ترکیه در رسانه‌ها بسیاری را شگفت‌زده کرده است. این حمام که با آب‌گیری سد «ایلیسو» به زیر آب می‌رفت، با تلاش مسئولین منطقه به‌طور کامل و دُرُسته از جایش بیرون آورده و بر روی چندین دستگاه کِشَنده مدولار، جابجا شد تا از خطر نابودی در امان باشد. این حمام تاریخی بیش از پنج سده عمر داشت و وزنش 1600 تن بود.

مسئولین ترکیه از این دست کارها زیاد می‌کنند. چندی پیش یک اثر تاریخی دیگر هم در همین منطقه و به همین روش جابجا شده بود. هنگامی که ملی‌گرایی و میهن‌دوستی برای ترکیه‌ای‌ها ارزشمند باشد، بنابراین هر بخشی از تاریخ و هر بنای تاریخی هم برای‌شان ارزشمند خواهد بود. بیهوده نیست که جزو کشورهای کامیاب در زمینه گردشگری است.

حال این رفتار را با رفتار مسئولین کشور خودمان در برخورد با بناهای تاریخی مقایسه کنیم. اندوهبار است. بگذارید نمونه‌ای مشابه بیاورم: حمام «خسرو آغا» در شهر اصفهان. این نمونه را از آن جهت می‌آورم که پانزده سال پیش و در دوره دانشجویی، به‌عنوان موضوع پژوهشی درس «فرهنگ و توسعه» آنرا انتخاب کرده و زوایای گوناگونش را بررسی کرده‌ام.

خسرو آغا از خواجگان دربار شاه سلیمان صفوی بود که در کنار برادرش، علی قلی آغا، حمامهای زیبایی در اصفهان بنا کردند. حمام خسرو آغا در نزدیکی میدان نقش جهان، روزگاری یکی از زیباترین حمامهای اصفهان بود. اما در سال 1374 و به بهانه ساخت خیابان حکیم، بدون مجوز قانونی و برخلاف انتقادات و اعتراضات سازمان میراث فرهنگی، دوستداران میراث فرهنگی و مردم اصفهان، آنرا ویران کردند. آن هم در حالی‌که یک اثر ثبت‌شده ملی بود.

حکایت ویران کردن این حمام، بسیار جانسوز و البته تکراری است. در سالهای آغازین انقلاب، عده‌ای به تصور اینکه اینجا مرکز فسادی بوده است دیوارش را فرو می‌ریزد. میراث فرهنگی تلاش می‌کند حمام را بازسازی نماید، اما شهرداری اصفهان و در رأس آن، عظیمیان به‌عنوان شهردار وقت، به بهانه کاهش ترافیک در منطقه، تصمیم به ایجاد خیابان حکیم می‌گیرد و بنابراین اجازه بازسازی را به میراث نمی‌دهد. این خیابان دقیقا باید از میان حمام تاریخی خسرو آغا بگذرد! میراث فرهنگی اصفهان مخالفت می‌کند؛ اما در نیمه شب 23 فروردین 1374، به یکباره برق خیابان سپه قطع شده و سپس چند دستگاه لودر متعلق به شهرداری، به محل آمده و حمام را ویران می‌کنند. فردا صبح شهرداری از ماجرا اظهار نا آگاهی می‌کند. کارشناسان میراث فرهنگی برای گردآوری ویرانه‌های حمام (آثاری همچون کاشی‌ها، تزئینات، سنگابه و...) به آنجا می‌روند، اما شهرداری با قلدری تمام حتی اجازه این کار را هم نداده، کارشناسان را از محوطه بیرون کرده، ویرانه‌ها را بار کامیونها نموده و می‌برد.

اکنون پس از 23 سال، مشخص شده خیابان حکیم نه تنها نتوانسته از ترافیک منطقه بکاهد، بلکه تنها حمام و بازار تاریخی آنجا را ویران کرده است. حالا قرار است ویرانه‌های حمام دوباره بازسازی شود. کسانی که گذرشان به اصفهان و میدان نقش جهانش افتاده باشد، حتما ویرانه‌های این بنا را در نبش خیابانهای سپه و حکیم دیده‌اند. اکنون درستی سخن کارشناسان مشخص شده و قرار است دوباره برای بازسازی این حمام تاریخی، هزینه شود. یکی از ویژگیهای حمام خسرو آغا، تزئینات داخلی آن بود که پس از تخریب، همگی از بین رفتند و اکنون در بازسازی، دیگر خبری از آنها نخواهد بود.

هزینه این بازسازی دوباره از جیب مردم اصفهان و بلکه کل ایران است. یکبار میراث‌شان را بدون هیچگونه پاسخگویی‌ای ویران کردند. حالا دوباره با پول خودشان که از بیت‌المال برمی‌دارند، می‌خواهند آنرا بازسازی کنند. اما هیچ کسی شهردار و مسئولین شهرداری وقت اصفهان که با گردن‌کشی و قانون‌گریزی این حمام را ویران کردند، مجازات نمی‌کند.

همین رویداد ویران کردن حمام توسط شهرداری و به بهانه محل فساد بودن، 20 سال پس از ویران کردن حمام خسرو آغا دوباره تکرار شد و این بار در دی ماه 1394 حمام «حاج کاظم» در خیابان مسجد سید را ویران کردند. مدیر منطقه یک شهرداری اصفهان که نام خانوادگی «فرهنگ» را یدک می‌کشید، در گفتگو با رسانه‌ها مدعی شد که این حمام ارزش تاریخی نداشته و او هم از ثبت ملی شدنش آگاه نبوده است!

اصولا شهرداری‌ها در ایران جزو درآمدزاترین نهادها، بر باد دهنده‌ترین نهادها، گردن‌کش‌ترین نهادها و دشمن‌ترین نهادها علیه میراث فرهنگی‌اند. همین شهرداری اصفهان یکی از بهترین نمونه‌هاست که اوج رفتارهای ضد میراث فرهنگی‌اش در دوره سقائیان‌نژاد بود. کسی که علیرغم احکام دادگاه‌ها، برج جهان‌نما را در نزدیکی میدان نقش جهان ساخت و وقتی یونسکو تهدید به خروج نام این میدان از لیست میراث جهانی کرد، سیصد میلیارد تومان از میراث فرهنگی گرفت تا طبقات بالایی این برج را ویران کند. آن هم سیصد میلیارد تومان از بودجه سازمانی که خودش همیشه با مشکلات مالی برای میراث فرهنگی‌مان روبروست.

همچنین است برج جهان‌نمایی که سالها از ساختش می‌گذرد، اما بسیاری از فروشگاه‌ها و واحدهایش خالی است و خودش هرگز نتوانسته جایگاهی در شهر اصفهان بیابد. همین آقای سقائیان‌نژاد بود که باز هم با وجود همه مخالفتها و احکام صادره، تونل متروی اصفهان را از زیر چهارباغ و سی و سه پل گذراند تا دستگاه حفاری‌اش نهایتا به پایه سی و سه پل برخورد کند و به آن آسیب بزند. ده‌ها برخورد ضد میراث فرهنگی دیگر هم از همین آقای سقائیان‌نژاد سر زد که صدها و بلکه هزاران میلیارد تومان هزینه بر دست مردم اصفهان گذارد. اما دست آخر بدون اینکه به کسی پاسخگو باشد ، پس از یازده سال ویرانگری در اصفهان، با سلام و صلوات بدرقه شد تا سکان شهرداری شهر قم را در دست بگیرد.

این تنها گوشه‌ای از بلاهایی است که بر سر میراث فرهنگی اصفهان، به‌عنوان گردشگری‌ترین شهر ایران آمده؛ و آب هم در دل مسئولین تکان نخورده است. بعد گلایه می‌کنیم که چرا ایرانیان گردشگری ترکیه را رونق می‌بخشند، نه گردشگری خود ایران را. هرگاه مسئولین ما از مسئولین ترکیه درس گرفتند و میراث‌داران خوبی برای فرهنگ سرزمین‌مان بودند، می‌توانند گلایه‌مند باشند.

 

خبرگزاری مهر؛ امیر هاشمی مقدم

نظرات بینندگان
غیر قابل انتشار: ۴
در انتظار بررسی: ۱
انتشار یافته: ۲۸
محمد مشهدی
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۸:۲۵ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۵
این تذهبون!!!
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۸:۳۰ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۵
ما هم با کلنگ به جان آثار تاریخی می افتیم ، اگر کلنگ کارگر نبود آب می بندیم بهش ، همزمان دزدان عتیقه به جانش می افتند ، برخی هم خودجوش آتشش می زنند !!!
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۸:۳۳ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۵
چرا شهردار وقت رو محاکمه نمیکنند
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۸:۴۶ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۵
من یک اصفهانی ام ، حرف دل ما را زدی برادر . . .
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۸:۴۸ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۵
از شنیدن این جور اخبار فقط این حس به آدم دست می ده که اجنبی بر این سرزمین یورش بورده...
پاسخ ها
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۰۲:۳۶ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۶
خدا رو شکر که بورده! چون ما لیاقتشو نداریم.
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۸:۴۹ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۵
حقا که سخن از زبان ما می گویی
یک زن
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۹:۰۸ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۵
افرین به شما با این مقاله درست و حقایق انکار ناپذیری که فرمودید
ایرانی
|
-
|
۰۹:۱۱ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۵
البته این شهردار باید در مقابل مردم ایران محکوم شود و مهمتر از آن باید کسانی از حاج آقا ها که که کنار او بودند نیز همینطور
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۹:۱۵ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۵
متاسفانه مردم هم در تخریب بناهای تاریخی دست کمی از مسئولین ندارند. نمونه بنای گنبد سلطانیه در زنجان که در گذشته با تخریب بنا به آجرهای آن آغول چارپان را می ساختند.
نمونه دیگر آن روستای چرگر در استان زنجان با قدمت چند هزار ساله (از دوره آن گرفته تا صفویه وقاجار دارای آثار ارزشمندی است) که زمانی بیش از 15 عمارت دارای هندسه طراحی با آجر پخته ودرها وپنجره های اروسی و 3 حمام عمومی(حمام فتحعلیخان ،حمام مهدی خان وحمام ابوالحسن خان) که متاسفانه یکی از عمارتها به بهانه ساخت مدرسه توسط اهالی تخریب گردید وهرگز مدرسه ای در آنجا ساخته نشد. عمارت دیگر بخشی با دینامیت از بین رفت و عمارت دیگر در داخل مدرسه بود به بهانه گسترش مدرسه تخریب شد.حمام ها نیز یکی به مرور تصاحب و داخل حیاط همسایه شد،دیگری توسط ورثه تخریب شد وآخری نیز در طرح هادی روستا تخریب شد. سر در دو عمارت دیگر نیز در طرح هادی روستا تخریب شد در حالیکه می شد حفظشان کرد. الان نیز با تسامح میراث فرهنگی بنای قاجاری سه طبقه در حال تخریب کامل است.
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۹:۲۱ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۵
جانا سخن از زبان ما میگویی.
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۰:۲۱ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۵
لعنت بر این چنین مسئولینی
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۰:۳۶ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۵
سلام ممنون از نوشتارتان
لطفا به داد سایر آثار تاریخی اصفهان برسید، درست پشت مسجد امام در ضلع شرقی میدان نقش جهان، حد فاصل خیابان ها شکر شکن و نشاط، شهرداری بی سر و صدا اقدام به تخریب اماکن تاریخی کرده تا خیابان جدیدی به نام خیابان آقانجفی را احداث کند. با احداث این خیابان تعداد زیادی خانه های تاریخی و ارزشمند باقیمانده از دوره های مختلف ویران و نابود خواهد شد. علیرغم اعتراض سازمان میراث فرهنگی و سایر نهادها و مردم، شهرداری اصفهان بدون توجه به این امر در حال پی گیری مجدانه احداث این خیابان که ارزش ترافیکی آنچنانی هم ندارد است. لطفا پی گیری فرمایید.
باتشکر
از اهالی اصفهان
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۰:۵۱ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۵
5 صده حمامشون عمر داشته با چنگ و دندون و دانش روز ازش مراقبت ميكنن . براي ما پاصارگاد براي بيش از 2000 سال قبله و هر روز تنمون بايد بلرزه كه كفش نم داره ممكن تخريب بشه! به بقيه اماكن تاريخي ( غير از امامزداده ها!!!!!) به راحتي از بين ميرن. تخريب مبيشن!
پاسخ ها
سیاوش
| Iran, Islamic Republic of |
۱۲:۱۷ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۵
دو تا غلط املایی داشتی نمره ات 18
مجید
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۰:۵۳ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۵
شهرداری بی قانونی که یکی از هنرهایش تخریب میراث ملی 400 ساله حمام خسرو آقا بود بعدها با بالاترین حد مجازات قانونی روبرو شد پست رئیس سازمان زمین و مسکن و دهها شغل دیگر سزای وی بود و اخیراً نیز به جرم تحریب میراث ملی به عنوان مدیر عامل مجتمع فولاد مبارکه انتخاب شده است جناب آقای مهندس عظیمیان یکی از نوابغ ملی که با تحصیلات لیسانس و کارنامه ای بسیار درخشان می تواند در همه امور به عنوان یک مدیر کار آمد باشد
پاسخ ها
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۱۶:۰۴ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۷
ارگ جهان نما هم در دوره ایشون درمحل یک عمارت قدیمی پایه گذاری شد,نویسنده به اشتباه نوشته در دوره سقاییان نژاد
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۱:۱۰ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۵
فضای پشت مسجد جمعه بافت قدیم را خراب میکنند پاساژ با معماری جدید میسازند
محسن
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۱:۴۰ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۵
لعنت و نفرین خدا و هزاران مرگ بر خائنین به اثار تمدنی و فرهنگی این مرز و بوم باد
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۱:۴۳ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۵
لعنت و مرگ بر خائنین این مملکت
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۱:۴۹ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۵
اگر ژاپن بود چنین فردی را با خراب کردن اولین آثار باستانی از کار برکنار یا اعدامش می کردند احتمالا ایشون هم با یک عدد ۳ خارج از کشور تشریف دارند.
در همین برج جهان نما که با همکاری مسر امام جمعه وقت آیت الله طاهری و شرکت شهر و خانه انجام گرفت نمیدانید چه پولهایی گیرشان آمد
احسان
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۲:۴۴ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۵
بفرمایید چرا برای تنها اثر باقیمانده از ابن سینا در اصفهان و قدیمیترین مدرسه طب دنیا کاری نمی شود؟ چرا دانشگاه نظامیه اصفهان به عنوان تنها باقیمانده از اولین دانشگاههای چند شعبه ای جهان در عزلت است؟ چرا چون اهل تسنن آنرا ساخته اند؟؟؟!!! اینها میراث معنوی ملت ایرانند. این آثار ثروت ملت ایرانند.
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۲۳:۵۸ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۵
خدا لعنت کند این اجنبی پرستان ضد ایرانی را . خدا دودمانشان را بر باد دهد . انشاءالله
پاسخ ها
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۰۴:۲۱ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۹
فعلا که سرحال و قبراق هستند.
صادق
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۰:۱۳ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۶
باز خوبه حمام تاریخی شما را قراره بازسازی کنند در تبریز "تالار تئاتر ارگ تبریز" را سال 1359 تخریب کردند و به جایش مصلی ساختند قرار هم نیست بازسازی نمایند ... تنها نمونه این تالار در سن پطرز بورگ هست الان
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۵:۰۱ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۶
ارگ تبریز را با دینامیت خراب کردند و در اطراف آن یک سالن نمایش بی نظیر تاریخی به اضافه ساختمان قدیمی کتابخانه ملی تبریز و دبیرستان نجات همه را از بیخ و بین ویران کردند
کیوان
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۲:۳۵ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۷
تا وقتی آقایان به اصطلاح انقلابی در زبان شعار مرگ بر آمریکا سر می‌دهند و در عمل بزرگترین افتخارشان این است که بر سر پیاده کرده الگوی توسعه شهری غربی از هم پیشی بگیرند، الگویی که شهرهای کهن ایران را مطابق الگویی متروپولیتنی مانند شهری مثل نیویورک در نهایت در خواهد آورد که بزرگترین افتخارش آسمانخراش های دهشت انگیز و خیابان های ترازشده گل و گشاد است که ماشینها بتوانند بیشترین زور را به موتور بیاورند ، شهری که رهگذر پیاده معنایی پیدا نمیکند و از کوی و محله ایکه خصیصه ذاتی شهرهای ایرانی است بی بهره است، تا زمانیکه ما این مدیران را داریم حتما اصفهان که زمانی به نقش و نگار ها و خط و رسم های سحرانگیزش شهره بود و لقب نصف جهان را از آن خود کرده بود دیگر زیر چرخ توسعه جدید چیستی ای جدید به خود میگیرد که هیچ گردشگر خارجی خسته از متروپولیتن غربی را به خود جذب نخواهد کرد. جذابیت اصفهان به صفای پیاده گام بر داشتن در آن است تا هیچ دیدنی ای از چشم جا نماند. افسوس که اصفهان را دارند ماشینی میکنند. این بزرگترین خیانت در تاریخ اصفهان حتی بزرگتر از خیانت ظل السلطان با تخریب آن همه بناهای زیبا در دوره قاجار است.
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۴:۲۴ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۹
نمیشود با میراث فرهنگی و گذشته تاریخی ملتی دشمنی دتشت و ضمنا داعیه ایران دوستی و بیگانه ستیزی داشت.
نظر شما...

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگلیش) معذور است.

نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار
آرشیو...
‫‪
پرطرفدارترین عناوین
آرشیو...